ماموگرافی تصویری با اشعه ایکس از پستان است. ماموگرافی را میتوان برای بررسی سرطان سینه در زنانی که هیچ علامت یا نشانهای از این بیماری ندارند، استفاده کرد. به این نوع ماموگرافی، ماموگرافی غربالگری میگویند. ماموگرافی غربالگری معمولا شامل دو یا چند تصویر اشعه ایکس یا تصویر از هر پستان است. تصاویر اشعه ایکس اغلب تشخیص تومورهایی را که قابل احساس نیستند امکانپذیر میکند. ماموگرافی غربالگری همچنین میتواند میکروکلسیفیکاسیونها (رسوبات ریزکلسیم) را پیدا کند که گاهی وجود سرطان سینه را نشان میدهد.
ماموگرافی همچنین میتواند برای بررسی یک توده پستانی استفاده شود. به این نوع ماموگرافی، ماموگرافی تشخیصی میگویند. علاوهبر توده، علائم سرطان سینه میتواند شامل درد سینه، ضخیم شدن پوست سینه، ترشح از نوک پستان، یا تغییر در اندازه یا شکل سینه باشد. با این حال، این علائم ممکن است در موارد خوش خیم هم دیده شود.
مزایا و مضرات احتمالی ماموگرافی غربالگری چیست؟
تشخیص زودهنگام سرطان سینه با ماموگرافی غربالگری به این معنی است که میتوان درمان را زودتر در سیر بیماری و احتمالا قبل از گسترش آن آغاز کرد. کارآزماییهای بالینی تصادفیسازی شده و سایر مطالعات نشان میدهند که ماموگرافی غربالگری میتواند به کاهش مرگ و میر ناشی از سرطان پستان در بین زنان ۴۰ تا ۷۴ ساله در معرض خطر متوسط سرطان پستان کمک کند. با این حال، هیچ مطالعهای تا به امروز سودی از ماموگرافی غربالگری منظم در زنان زیر ۴۰ سال نشان نداده است.
۱. نتایج مثبت کاذب: نتایج مثبت کاذب زمانی اتفاق میافتد که رادیولوژیستها یک ناهنجاری (یعنی یک «مثبت» بالقوه) را در ماموگرافی ببینند اما در واقع سرطان وجود نداشته باشد. همه ماموگرافیهای غیرطبیعی باید با آزمایشهای اضافی (ماموگرافیهای تشخیصی، سونوگرافی و یا بیوپسی) پیگیری شوند تا مشخص شود آیا سرطان وجود دارد یا خیر. نتایج مثبت کاذب ماموگرافی میتواند منجر به اضطراب و ناراحتی روانی در زنان مبتلا شود. آزمایشهای اضافی مورد نیاز برای رد سرطان نیز میتواند پرهزینه و زمانبر باشد.
۲. تشخیص بیش از حد و درمان بیش از حد: ماموگرافی غربالگری میتواند سرطانها و مواردی که نیاز به درمان دارند، پیدا کند. با این حال، همچنین میتوانند مواردی را پیدا کنند که هرگز علائمی ایجاد نمیکند یا زندگی یک زن را تهدید نمیکند. از آنجایی که پزشکان نمیتوانند به راحتی سرطانها و مواردی را که نیاز به درمان دارند از مواردی که درمان نمیکنند تشخیص دهند، همه آنها تحت درمان قرار میگیرند.
۳. نتایج منفی کاذب: در غربالگری سرطان، نتیجه منفی به معنای عدم وجود ناهنجاری است. نتایج منفی کاذب زمانی رخ میدهد که ماموگرافی طبیعی به نظر برسد حتی اگر سرطان سینه وجود داشته باشد. به طور کلی، ماموگرافیهای غربالگری حدود ۲۰ درصد از سرطانهای سینه را که در زمان غربالگری وجود دارند، از دست میدهند. نتایج منفی کاذب میتواند منجر به تأخیر در درمان برای زنان مبتلا شود.
۴. قرارگیری در معرض تشعشع: ماموگرافی نیاز به دوزهای بسیار کمی از اشعه دارد. خطر آسیب ناشی از قرار گرفتن در معرض اشعه کم است، اما اشعه ایکس مکرر پتانسیل ایجاد سرطان را دارد. اگرچه فواید بالقوه ماموگرافی تقریبا همیشه بیشتر از مضرات بالقوه قرار گرفتن در معرض اشعه است.
زنانی که پروتز سینه دارند برای غربالگری ماموگرافی چه باید بکنند؟
زنان دارای پروتز سینه باید به انجام ماموگرافی ادامه دهند. (زنی که پس از ماستکتومی پروتر انجام داده است باید از پزشک خود بپرسد که آیا انجام ماموگرافی از سینه بازسازی شده ضروری است یا خیر.) پروترها میتوانند برخی از بافتهای سینه را پنهان کنند و تشخیص ناهنجاری در ماموگرافی را برای رادیولوژیست دشوارتر میکند. هنگام انجام ماموگرافی، مهم است که مرکز ماموگرافی در مورد پروتر سینه مطلع شود. تکنسین و رادیولوژیست باید در انجام ماموگرافی در زنانی که پروتر سینه دارند تجربه داشته باشند. اگر تکنسینی که این روش را انجام میدهد از اینکه خانمی پروتز سینه انجام میدهد، آگاه باشد، میتوان اقدامات لازم را انجام داد تا اطمینان حاصل شود که تا آنجا که ممکن است بافت سینه در ماموگرافی دیده میشود. ممکن است از تکنیک خاصی (نماهای با جابجایی پروتر) استفاده شود.
ماموگرافی دیجیتال چیست و چه تفاوتی با ماموگرافی معمولی دارد؟
ماموگرافی دیجیتال و معمولی هر دو از اشعه ایکس برای تولید تصویری از پستان استفاده میکنند. با این حال، در ماموگرافی معمولی، تصویر مستقیما روی فیلم ذخیره میشود، در حالی که در ماموگرافی دیجیتال، تصویر الکترونیکی پستان به عنوان یک فایل کامپیوتری ذخیره میشود. این اطلاعات دیجیتالی را میتوان برای ارزیابی بیشتر، تقویت، بزرگنمایی یا دستکاری کرد. تصاویر دیجیتال را میتوان به صورت الکترونیکی نیز به اشتراک گذاشت که مشاوره مجازی (از راه دور) را بین رادیولوژیستها و جراحان پستان آسانتر میکند. روش انجام ماموگرافی با سیستم دیجیتال مانند ماموگرافی معمولی است.