سرطانهای زنان بر بافت و اندامهای دستگاه تناسلی زنان تأثیر میگذارد. پنج نوع اصلی سرطانهای زنانه وجود دارد که نام هر کدام بر اساس عضوی است که از آن منشأ گرفته است.
سرطان تخمدان: نوعی سرطان که از تخمدانها شروع میشود. تخمدانها غدد تناسلی زنانه هستند که در دو طرف رحم داخل لگن قرار دارند. سرطان دهانه رحم: سرطانی که از دهانه رحم شروع میشود، انتهای باریک و تحتانی رحم که دهانه رحم یا گردن رحم نام دارد. سرطان آندومتر (رحم): نوعی سرطان که از لایه داخلی رحم شروع میشود. سرطان فرج یا وولو: نوعی سرطان است که در ناحیه فرج، قسمت خارجی اندام تناسلی زنان از جمله کلیتوریس، لبهای واژن، دهانه واژن و پوست و بافت اطراف ایجاد میشود. سرطان واژن: سرطانی که از سلولهای واژن شروع میشود؛ واژن کانال بین انتهای رحم و بخش خارجی دستگاه تناسلی است.
علل، عوامل خطر و علائم در بین انواع مختلف سرطان متفاوت است.
عوامل خطر برای ابتلا به سرطان زنان چیست؟ متأسفانه، همه زنان در معرض خطر ابتلا به سرطان زنان هستند و این خطر با افزایش سن افزایش مییابد. با این حال، این بدان معنا نیست که حتم شما به یکی از این سرطانها مبتلا خواهید شد. به طور کلی، سرطانهای مختلف عوامل خطر متفاوتی دارند. عوامل خطری که احتمال ابتلا به سرطان زنان را افزایش میدهند و ممکن است بتوانید آنها را کنترل کنید، عبارتند از:
• عفونت ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) • استفاده طولانی مدت از قرصهای ضدبارداری خوراکی • اضافه وزن یا چاق بودن • تغذیه نامناسب • سیگار کشیدن • قرار گرفتن در معرض دیاتیل استیلبسترول (DES): یک استروژن مصنوعی که در دوران بارداری که قبل از سال ۱۹۷۰ برای جلوگیری از سقط جنین داده میشود. • عفونت ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV/AIDS)
برخی از کارهای مهمی که ممکن است برای کاهش خطر یا پیشگیری از سرطان زنان انجام دهید ممکن است شامل موارد زیر باشد:
• داشتن یک رژیم غذایی سالم و ورزش منظم • محدود کردن تعداد شرکای جنسی • استفاده از کاندوم در حین رابطه جنسی • ترک سیگار • تزریق واکسن HPV
سایر عوامل خطر که کاملا خارج از کنترل شما هستند عبارتند از:
• سن: هر چه سن شما بیشتر باشد، خطر شما بیشتر میشود. • نژاد: برخی نژادها خطر بیشتری برای ایجاد سرطان دارند. • سابقه خانوادگی: البته همه سرطانهای زنان زمینه ارثی/ژنتیکی ندارند.
مهم است به خاطر داشته باشید که بسیاری از زنان با یک یا چند عامل خطر هرگز به سرطان زنان مبتلا نمیشوند. اگر سابقه خانوادگی شامل سرطان تخمدان، سینه، آندومتر یا روده بزرگ دارید، آزمایش ژنتیک ممکن است گزینه خوبی برای شما باشد.
علائم شایع سرطانهای زنان چیست؟ در تصویر زیر میتوانید علائم شایع سرطانهای زنان را مشاهده نمایید. علائم شایع سرطانهای زنانچه آزمایشهایی برای تشخیص و غربالگری سرطانهای زنان وجود دارد؟ - تست پاپ اسمیر: پاپ اسمیر (پاپانیکولائو) که به آن تست پاپ نیز گفته میشود، روشی برای آزمایش سرطان دهانه رحم است. این تست شامل جمعآوری سلولها از دهانه رحم است تا بتوان آنها را زیر میکروسکوپ برای یافتن سرطان و ضایعات پیش سرطانی بررسی کرد. هدف اصلی غربالگری با تست پاپ، شناسایی سلولهای غیر طبیعی است که در صورتعدم درمان ممکن است به سرطان تبدیل شوند. تست پاپ همچنین میتواند شرایط غیر سرطانی مانند عفونت و التهاب را نیز پیدا کند. نتایج این تست میتوانند به صورت طبیعی، غیر طبیعی و یا غیرقطعی باشد؛ حتی میتوانند مثبت کاذب و یا منفی کاذب باشد. به همین دلیل، مهم است که به یاد داشته باشید که نتایج غیرنرمال لزوما به معنای ابتلا به سرطان نیست. در صورت نیاز، پزشک آزمایشهای بیشتری را پیشنهاد میکند.
- آزمایش HPV: تست HPV برای زنان زیر ۲۵ سال توصیه نمیشود. در بیشتر موارد، تست HPV با تست پاپ (تست همزمان) هر ۵ سال یکبار برای غربالگری سرطان دهانه رحم انجام میشود.
- سایر روشها: اگر سابقه خانوادگی شناخته شده سرطان سینه یا سرطانهای زنان، روده و ... دارید، ممکن است آزمایش ژنتیک به شما توصیه شود تا مشخص شود آیا حامل جهش ژنی خاصی هستید که میتواند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد.
آیا همه بیماریهای زنان تبدیل به سرطان میشوند؟ اکثر بیماریهای دستگاه تناسلی زنان جدی نیستند و در بسیاری از موارد خود به خود برطرف میشوند یا میتوانند با دارو درمان شوند. در برخی موارد، مداخله جراحی مورد نیاز است. برخی از این موارد خوش خیم عبارتند از: • فیبرومها: این تودههای خوش خیم از دیواره عضلانی رحم منشا میگیرند و معمولا در معاینه لگنی یا سونوگرافی تشخیص داده میشوند. درمان به اندازه، محل و علائم بیمار بستگی دارد. • کیست تخمدان: اکثر کیستهای تخمدان خوش خیم هستند و خود به خود از بین میروند. مواردی که خود به خود برطرف نمیشوند میتوانند به رشد خود ادامه دهند و باعث ایجاد علائمی مانند نفخ شکم و عوارضی مانند پیچ خوردگی تخمدان شوند که ممکن است نیاز به مداخله جراحی داشته باشد. • چسبندگیها، تودههای لگنی یا عفونت لگن: این شرایط خوش خیم اما پیچیده زنان ممکن است بسته به شدت آنها نیاز به مداخله جراحی داشته باشد.